Muzeum w Gostyniu zaprasza na wystawę „Złamanie szyfru Enigmy”, która będzie czynna od 3 do 28 października 2026 roku w sali wystaw czasowych. Ekspozycja przygotowana została przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu. Jej autorami są: Julia Kilanowska, Izabella Kopczyńska i Witold Sobócki. Koncepcja graficzna serii opracowała Aleksandra Kaiper-Miszułowicz, zaś koncepcję plastyczną Karolina Zielazek-Szeska. Recenzentami byli: dr hab. Filip Musiał oraz dr Piotr Grzelczak. Wstęp na ekspozycję jest wolny.
Poznanie niemieckich tajemnic dzięki złamaniu szyfru niemieckiego zmieniło losy świata. Pierwszego wyłomu w teoretycznie niepokonanym algorytmie szyfrowania dokonał matematyk Marian Rejewski w grudniu 1932 roku. Jego pracę wkrótce wspomogło dwóch kolegów, również matematyków: Jerzy Różycki oraz Henryk Zygalski. Cała trójka, pracując dla polskiego wywiadu, doskonaliła metody dekryptażu, elastycznie reagując na wciąż zmieniające się niemieckie procedury i udoskonalenia maszyny.
Metody dekryptażu wraz z wynalazkami wspomagającymi analizę algorytmu szyfrującego maszyny w lipcu 1939 roku zostały przekazane brytyjskim oraz francuskim służbom kryptologicznym. Wgląd w niemieckie tajemnice podczas II wojny światowej przyczynił się do skrócenia konfliktu oraz klęski III Rzeszy. Trudno sobie wyobrazić, jak mogłaby wyglądać mapa polityczna świata, gdyby wojna potrwała dłużej.
Złamanie Enigmy ma nie tylko związek z globalnym konfliktem. Wprowadzenie przez Polaków do kryptologii matematyki, konstruowanie urządzeń, które stawiły czoła niemieckiej maszynie, działalność ośrodków kryptologicznych przyczyniły się do narodzin informatyki i rozwoju kryptografii.
