Muzeum w Gostyniu

Strona w trakcie migracji do nowej wersji. Brakujące materiały są dostępne pod adresem: https://archiwum.muzeum.gostyn.pl
Przepraszamy za utrudnienia.

/
Miejsca pamięci narodowej

Gmina Borek

borek001

Borek Wielkopolski

Tablica upamiętniająca wymarsz z Borku oddziału powstańców wielkopolskich. Napis mówi: W hołdzie powstańcom wielkopolskim, którzy dnia 5 stycznia 1919 roku wyruszyli z Borku pod Leszno do walki o wyzwolenie Ojczyzny. Tablicę, umieszczoną na południowej stronie ratusza, uroczyście odsłonięto 27 grudnia 1958 roku. Powstała z inspiracji ówczesnego Koła Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Borku.

borek002

Borek Wielkopolski

Tablica pamiątkowa ku czci poległych w II wojnie światowej. Tekst głosi: Nigdy więcej wojny. W hołdzie żołnierzom polskim wszystkich formacji i frontów, więźniom politycznym, członkom ruchu oporu – ofiarom barbarzyńskiego najazdu hitlerowskiego na Polskę – w dwudziestą rocznicę społeczeństwo ziemi boreckiej. Tablica umieszczona jest na południowej ścianie ratusza. Odsłonięto ją 1 września 1959 roku. Jej fundatorami byli miejscowi kombatanci.

borek003

Bruczków

Tablica pamiątkowa ku czci germanizowanych dzieci polskich, z tekstem: W tym domu w okresie okupacji przebywały przywłaszczone przez hitlerowców w celach germanizacyjnych dzieci polskie.Tablica umieszczona jest na ścianie frontowej pałacu. Odsłonięto ją 1 września 1971 roku. Inicjatorem jej powstania było ówczesne Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w Borku.

Gmina Gostyń

gostyn001

Gostyń

Pomnik ku czci 30 obywateli ziemi gostyńskiej rozstrzelanych przez hitlerowców w dniu 21 października 1939 roku. Napis głosi: W hołdzie obywatelom ziemi gostyńskiej zamordowanym przez hitlerowców w dniu 21. X. 1939 roku. Obok znajduje się imienny wykaz ofiar. Pomnik odsłonięto 21 października 1999 roku (jest to drugi pomnik na miejscu egzekucji, pierwszy odsłonięto w roku 1974). Powstał on z inicjatywy miejscowego Koła Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych oraz Urzędu Miejskiego w Gostyniu. Jego projektantem jest Henryk Naglak.

gostyn002

Gostyń

Płyta pamiątkowa na ścianie frontowej ratusza z napisem: Stąd wyszli na szaniec śmierci by nam dać zwycięstwo bohaterowie nasi najdrożsi 21. X. 1939. Tablicę umieszczono w roku 1947. Tekst przygotował ks. Franciszek Olejniczak.

gostyn003

Gostyń

Pomnik Bohaterów Ziemi Gostyńskiej usytuowany jest na tzw. Górze Zamkowej. Monumentalną budowlę wzniesiono ku czci wszystkich poległych w walkach o niepodległą Ojczyznę oraz ofiar minionych wojen i powstań, w których walczyli i ginęli gostynianie. Pomnik odsłonięto 22 lipca 1974 roku. Ufundowało go społeczeństwo ziemi gostyńskiej.

gostyn004

Gostyń

Na ścianie budynku Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń, przy ul. Rynek, 14 stycznia 2000 roku odsłonięto tablicę ku czci Stanisława Dawidziaka, zamordowanego przez hitlerowskiego policjanta. Inicjatorem umieszczenia pamiątkowej tablicy był Związek Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych Koło Gostyń.

gostyn005

Gostyń

Na ścianie biurowca Ardagh Glass Poland Sp. z o.o. przy ul. Starogostyńskiej znajduje się pamiątkowa tablica ku czci straconych i zamęczonych w obozach członków „Czarnego Legionu”. Tablicę ufundowali pracownicy firmy. Odsłonięto ją w latach osiemdziesiątych XX wieku.

gostyn006

Gostyń

Pamiątkowa tablica ku pamięci członków „Czarnego Legionu” na ścianie budynku Szkoły Podstawowej nr 1 w Gostyniu przy ul. Kościelnej. Ufundowała ją dyrekcja szkoły w latach siedemdziesiątych XX wieku.

gostyn007

Gostyń

Przy ul. Strzeleckiej 28, przed budynkiem Szkoły Muzycznej znajduje się obelisk upamiętniający wymarsz z Gostynia batalionu powstańców-ochotników. Na metalowej tablicy widnieje napis: Stąd wyszli 7 I 1919 roku do walki o wolność i niepodległość powstańcy wielkopolscy z Gostynia i okolicy. Obelisk stanął z inicjatywy miejscowych kombatantów. Z okazji 90. rocznicy wymarszu gostynian, pomnik został zmodernizowany i wzbogacony o sylwetkę powstańca wykonaną z brązu. Monument odsłonięto 7 stycznia 2009 roku .

gostyn008

Gostyń

Na ścianie biurowca Cukrowni „Gostyń” S.A. umieszczona jest tablica ku czci zamordowanych przez hitlerowców pracowników, udziałowców i członków rady nadzorczej tej fabryki. Na płycie wyryto nazwiska: Stefana Doerffera, Jerzego Donimirskiego, Stanisława Karłowskiego, Stanisława Mayera, Romana Nawrocika, Marcina Nowaka, Maksymiliana Piątkowskiego, Edwarda Potworowskiego, Stanisława Rybaka, Jana Szołdrskiego. Tablicę odsłonięto z inicjatywy dyrekcji cukrowni 14 września 1947 roku.

gostyn009

Gostyń

Na ścianie domu przy Placu Karola Marcinkowskiego 10 w 1959 roku umieszczono tablicę informującą o różnych kolejach losu tego budynku. Napis brzmi: W tym domu mieszkał kpt. Jan Kulesza 1783-1856, przebywał dr Karol Marcinkowski 1800-1846, mieściły się Powiatowa Rada Ludowa, Komisariat Bezpieczeństwa POW i Powiatowej Komendy Straży Ludowej. Im w hołdzie a potomnym ku pamięci ofiarują oficerowie rezerwy ziemi gostyńskiej.

gostyn010

Gostyń

Dnia 24 października 2000 roku z inicjatywy Gostyńskiego Komitetu Upamiętnienia 200. Rocznicy Urodzin Karola Marcinkowskiego na Placu Karola Marcinkowskiego stanął pomnik poświęcony tej osobie. Napis umieszczony na kamieniu brzmi: Dr Karol Marcinkowski 1800-1846. Wybitny lekarz, patriota, społecznik, inicjator pracy organicznej, członek Kasyna Gostyńskiego, patron szpitala w Gostyniu i Akademii Medycznej w Poznaniu.

gostyn011

Gostyń

W centralnym punkcie Rynku 11 listopada 2000 roku odsłonięto pomnik Serca Jezusowego. Inicjatorem odbudowy pomnika (pierwszy został odsłonięty w 1929 roku, a zniszczony przez hitlerowców w nocy z 10 na 11 maja 1940 roku) był Społeczny Komitet Odbudowy Pomnika Serca Jezusowego na gostyńskim Rynku.

gostyn012

Gostyń

Tablica pamiątkowa poświęcona pamięci gostynianina Stanisława Szymańskiego, który zginął pod gąsienicami radzieckiego czołgu, podczas przemarszu wojsk sowieckich udających się w kierunku Warszawy. Zdarzenie to miało miejsce 19 października 1956 roku przy ówczesnej ulicy Wolności (dziś Jana Pawła II). Tablicę uroczyście odsłoniływ 50. rocznicę śmierci 19 października 2006 roku córki zabitego – Dobromira Grzymisławska i Barbara Knapkiewicz. Inicjatorem upamiętnienia był Andrzej Smektała, a fundatorem tablicy – samorząd gminy Gostyń.

gostyn013

Gostyń

Na budynku gostyńskiego kina 3 marca 2012 roku odsłonięta została tablica upamiętniająca ofiary stalinizmu na ziemi gostyńskiej, w tym skazańców procesu politycznego AK „Zawisza” z 1950 roku. Inicjatorami umieszczenia tablicy na gostyńskim kinie byli Mikołaj Kulczak i Michał Radajewski. Sądzeni podczas pokazowego procesu byli mieszkańcami Krobi i okolic, mieli od 16 do 20 lat, zajmowali się przede wszystkim produkcją i rozprowadzeniem ulotek o treściach antykomunistycznych.Uroczystego odsłonięcia tablicy dokonali skazani podczas procesu pokazowego Ewa Motylewska (Mura) oraz Alojzy Smyczyński.

gostyn014

Klony

Nieopodal leśniczówki Klony 8 grudnia 1939 roku Niemcy rozstrzelali 6 Polaków. W 1970 roku przy drodze Gola-Stary Gostyń stanął pomnik upamiętniający to tragiczne wydarzenie. Na przełomie lat 2022-2023 pomnik na wniosek rodzin i okolicznych mieszkańców został przeniesiony na miejsce egzekucji. W porozumieniu z Instytutem Pamięci Narodowej wykonano też nową tablicę.

gostyn015

Kosowo

W parku przed wejściem głównym do pałacu w Kosowie odsłonięto 13 kwietnia 1987 roku obelisk ku czci prof. Stanisława Helsztyńskiego. Fundatorami kamienia byli Zespół Szkół Rolniczych w Grabonogu i Szkoła Rolnicza w Kosowie.

gostyn016

Gostyń

Na budynku Sądu Rejonowego w Gostyniu 11 maja 2003 roku odsłonięta została tablica upamiętniająca podpułkownika Mariana Węclewicza (1903-1986) – powstańca wielkopolskiego, uczestnika wojny polsko-bolszewickiej, żołnierza Września 1939 roku, adwokata i wieloletniego prezesa gostyńskich kombatantów. Był członkiem Polskiej Misji Wojskowej dla Badania Zbrodni Wojennej. Odznaczony Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari. Inicjatorem powstania tablicy był Mikołaj Kulczak.

gostyn017

Gostyń

W centralnym punkcie cmentarza parafialnego przy dzisiejszej ul. Jana Pawła II w dniu 21 października 2019 roku burmistrz Gostynia Jerzy Kulak i Maria Bajer, córka rozstrzelanego w 1939 roku Mieczysława Hejnowicza odsłonili nowy Pomnik Bohaterów Ziemi Gostyńskiej. Powstał on z inicjatywy rodzin pomordowanych i Gminy Gostyń. Okazały monument stanął na mogile 30 rozstrzelanych w 1939 roku, do którego przeniesiono też prochy 9 powstańców wielkopolskich. Wcześniejszy pomnik w hołdzie bohaterom, którzy oddali swe życie za Wiarę i Ojczyznę wzniesiono w 1958 roku. W nowym pomniku złożono też ziemie z miejsc zagłady żołnierzy „Czarnego Legionu”: Rawicz, Zwickau, Drezno, Gross-Rosen, Auschwitz, Mauthausen-Gusen, Sachsenhausen, Belower Wald. Obok poległych powstańców i rozstrzelanych umieszczono nazwiska „Czarnolegionistów” zgilotynowanych w Dreźnie oraz zamęczonych w licznych obozach pracy i obozach koncentracyjnych. Projektantem nowego pomnika jest Szymon Wytykowski.

Gmina Krobia

krobia001

Chwałkowo

Na cmentarzu parafialnym znajduje się pomnik poległych w walkach o niepodległość Ojczyzny. Tekst głosi: Panie daj pokój tym, którzy ofiarę życia złożyli za niepodległość i wolność. W modlitwie wdzięczne Chwałkowo. Obelisk powstał z inicjatywy miejscowego proboszcza ks. Tadeusza Fudzińskiego. Odsłonięto go w roku 1982.

krobia002

Krobia

Zbiorowa mogiła 5 powstańców wielkopolskich poległych w 1919 roku w walkach pod Kąkolewem. Spoczywają tu: Stanisław Dolata, Stanisław Konarski, Antoni Kubacki, Wiktor Minta i Julian Nowakowski. Mogiłę zdobi okazały pomnik, który powstał z inicjatywy Związku Powstańców Wielkopolskich w 1939 roku. Odrestaurowano go w roku 1945. Mogiła znajduje się na cmentarzu katolickim w Krobi przy ul. Poznańskiej.

krobia003

Krobia

Zbiorowa mogiła 15 rozstrzelanych przez hitlerowców w dniu 21 października 1939 roku mieszkańców Krobi i okolicy. Na tablicy widnieją nazwiska: Jana Borowskiego, Antoniego Böhma, Wojciecha Cholewińskiego Marcelego Chudego, Stanisława Gila, Józefa Korytowskiego, Juliana Łoniewskiego, Henryka Pawlickiego, Feliksa Poprawy, Kazimierza Sonnenberga, Mariusza Sumińskiego, Jana Szczurnego, Jana Trawińskiego, Walentego Walczaka i Franciszka Wolnego. Pomnik znajduje się na cmentarzu katolickim w Krobi przy ul. Poznańskiej. Odsłonięto go w roku 1947, a zmodernizowano – dobudowując granitowy krzyż – w październiku 1990 roku. Inicjatorami powstania i fundatorami były władze administracyjne Krobi, społeczeństwo i rodziny pomordowanych.

krobia004

Krobia

Pamiątkowe tablice dla uczczenia miejsca egzekucji 15 mieszkańców Krobi i okolicy. Na dwóch tablicach wypisano nazwiska wszystkich straconych. Miejsce to znajduje się po wschodniej stronie ratusza. Upamiętniono je w roku 1945, a przebudowano – wznosząc granitowy krzyż – w październiku 1990 roku. Inicjatorami wystawienia tablicy były władze administracyjne Krobi, społeczeństwo i rodziny pomordowanych.

krobia005

Krobia

Na południowej ścianie ratusza 6 stycznia 1959 roku odsłonięto tablicę ufundowaną przez społeczeństwo Krobi i okolicy w hołdzie powstańcom wielkopolskim. Napis głosi: W hołdzie uczestnikom krobskiej kompanii powstańców wielkopolskich 1918/19 społeczeństwo miasta Krobi i okolicy.

krobia006

Krobia

Na wschodniej ścianie pałacu przy fosie (gdzie dawniej mieściła się szkoła powszechna) zawieszono tablicę pamiątkową w hołdzie dzieciom krobskim, które przeciwstawiły się germanizacji w ostatnich latach zaborów. Ufundowało ją Krobskie Koło Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Tablicę odsłonięto w październiku 1999 roku. Pełny tekst brzmi: Tutaj znajdowała się stara szkoła. Tu w latach 1907-1908 dzieci krobskie stawiły opór Prusakom. Stąd wyszły pokolenia wierne Bogu i Ojczyźnie, które walczyły o Niepodległą w latach 1918-1921 i 1939-1945.

krobia006

Krobia

Na wschodniej ścianie pałacu przy fosie (gdzie dawniej mieściła się szkoła powszechna) zawieszono tablicę pamiątkową w hołdzie dzieciom krobskim, które przeciwstawiły się germanizacji w ostatnich latach zaborów. Ufundowało ją Krobskie Koło Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Tablicę odsłonięto w październiku 1999 roku. Pełny tekst brzmi: Tutaj znajdowała się stara szkoła. Tu w latach 1907-1908 dzieci krobskie stawiły opór Prusakom. Stąd wyszły pokolenia wierne Bogu i Ojczyźnie, które walczyły o Niepodległą w latach 1918-1921 i 1939-1945.

krobia007

Pudliszki

Na cmentarzu parafialnym 11 listopada 1998 roku odsłonięto pomnik ku czci pomordowanych na Wschodzie. Inicjatorami jego powstania byli: Walerian Nowacki, Tadeusz Klupś i Leszek Wenderski.

krobia008

Pudliszki

W parku przed pałacem w maju 1972 roku odsłonięto obelisk z tablicą dla uczczenia ofiar II wojny światowej. Napis na tablicy głosi: Poległym w latach 1939-1945 i pomordowanym przez hitlerowców mieszkańcom Pudliszek w hołdzie społeczeństwo gromady Krobia.

Gmina Pępowo

pepowo001

Gębice

W południowo-zachodniej części parku w Gębicach znajduje się pomnik poświęcony Ludwikowi Mycielskiemu, poległemu w powstaniu styczniowym 4 listopada 1864 roku. Pierwotny pomnik wzniesiono prawdopodobnie w roku 1865. Obecny, ufundowany przez rodzinę Mycielskich i społeczeństwo Pępowa, odsłonięto w latach dziewięćdziesiątych XX wieku.

pepowo002

Pępowo

Na cmentarzu parafialnym przy ul. Stanisławy Nadstawek znajduje się pomnik z figurą Serca Jezusowego ku czci ofiar I i II wojny światowej, wojny polsko-bolszewickiej i pomordowanych na Wschodzie. Odrębna tablica poświęcona jest księdzu Stanisławowi Płaczkowi – wikariuszowi parafii pępowskiej, zamordowanemu w roku 1940 w Dachau. Inicjatorami wzniesienia pomnika była rada parafialna i społeczeństwo Pępowa. Obelisk powstał najprawdopodobniej w latach 1902-1903, a uzupełniany był kolejnymi tablicami w dwudziestoleciu międzywojennym, w roku 1949 i 1990. W roku 2018 zmieniono jedną z tablic, dodając do niej nazwiska pięciu osób zamordowanych w Katyniu i Twerze.

pepowo003

Pępowo

Tablica pamiątkowa na budynku Komisariatu Policji informująca o miejscu urodzenia Stanisławy Nadstawek, patronki ulicy. Tekst: W tym domu w dniu 24 grudnia 1923 roku urodziła się Stanisława Nadstawek podporucznik Ludowego Wojska Polskiego poległa 17 stycznia 1945 roku przy wyzwalaniu stolicy. Tablicę odsłonięto w 1968 roku. Ufundowało ją społeczeństwo Pępowa i ówczesna Gromadzka Rada Narodowa.

pepowo004

Pępowo

Przy skrzyżowaniu ulic Powstańców Wlkp. i St. Nadstawek w roku 1970 odsłonięto pomnik poświęcony powstańcom wielkopolskim, walczącym z hitlerowcami w latach 1939-1945 i ofiarom wojny. Wzniesiono go z inicjatywy Gromadzkiej Rady Narodowej w Pępowie i miejscowego społeczeństwa. Napis głosi: Bohaterskim powstańcom wielkopolskim 1918-1919, męczennikom i bojownikom z faszyzmem 1939-1945 społeczeństwo Ziemi Pępowskiej.

pepowo005

Pępowo

Na budynku tzw. „szpitalika” przy ul. Powstańców Wlkp. umieszczona jest tablica głosząca: W tym domu zorganizowano ruch wyzwoleńczy spod jarzma pruskiego w powstaniu wielkopolskim 1918/19. Tablicę ufundowaną przez Gminną Radę Narodową w Pępowie i miejscową Radę Sołecką odsłonięto 11 stycznia 1959 roku.

pepowo006

Skoraszewice

Pomnik poświęcony ofiarom I i II wojny światowej oraz wojny polsko-bolszewickiej. Znajduje się we wschodniej części parku. Powstał z inicjatywy Rady Gminy Pępowo i społeczności wsi Skoraszewice. Pomnik odsłonięto w dwudziestoleciu międzywojennym. Gruntownej renowacji poddano go w roku 1991, a ponownego odsłonięcia dokonano 1 grudnia 1991 roku. Ponownym zabiegom renowacyjnym poddano go w roku jubileuszu 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Ponowne odsłonięcie nastąpiło 30 września 2018 roku.

pepowo007

Skoraszewice

30 września 2018 roku przed budynkiem Szkoły Podstawowej w Skoraszewicach odsłonięto pomnik poświęcony pamięci uczestników powstania wielkopolskiego 1918/1919, którzy urodzili się lub mieszkali w tej wsi oraz personelowi skoraszewickiego szpitala. Na tablicy wymieniono nazwiska 23 osób.

pepowo008

Pępowo

pepowo009

Pępowo

W niedzielę, 13 lipca 2014 roku odsłonięto i poświęcono kamień i tablicę pamiątkową ku czci rodzin Konarzewskich i Mycielskich – fundatorów świątyń i dzieł sakralnych w Pępowie, Skoraszewicach i na Świętej Górze. Kamień ufundował Witold Gryczka z Gostynia. Tablicę wykonał Zdzisław Kamieniarz z Ludwinowa. Inicjatorem postawienia kamienia i tablicy był były proboszcz parafii w Pępowie ksiądz kanonik Henryk Szwarc. Uroczystość ta została połączona z oddaniem do użytku parku w centrum wsi. Inwestorem był Gmina Pępowo, a wykonawcą całości (z postawieniem kamienia włącznie) firma Marian Bzdęga z Pępowa.

Gmina Piaski

piaski001

Godurowo

Na pomniku z figurą Matki Boskiej Fatimskiej umieszczono tablicę – pamiątkę dwusetnej rocznicy zwycięstwa Jana III Sobieskiego pod Wiedniem 12 września 1683 roku. Tablicę wykonaną w 2. połowie XIX wieku po odnalezieniu i odrestaurowaniu, zawieszono na pomniku latem 1999 roku.

piaski002

Piaski

Na cmentarzu parafialnym znajduje się mogiła nieznanego żołnierza. Zawieszona powyżej tablica głosi: Tu spoczywa żołnierz polski lat 25, poległy w 1939 roku w obronie ojczyzny. Pomnik ufundował w listopadzie 1986 roku Urząd Gminy w Piaskach.

piaski003

Piaski

3 maja 2018 roku odsłonięto przed wejściem do Nadleśnictwa Piaski pomnik dla uczczenia pamięci zamordowanego przez Niemców 12 września 1939 roku Władysława Kasprzaka, leśnika z Michałowa. Pierwotnie pomnik wzniesiony z inicjatywy Urzędu Gminy w Piaskach i odsłonięty w 1973 roku stał przy ulicy Gostyńskiej. Odrestaurowano go w 1998 roku. Obecny pomnik ustawiono staraniem Gminy Piaski, Nadleśnictwa Piaski i członków rodziny zamordowanego.

piaski004

Piaski - Marysin

Na dawnym cmentarzu szpitalnym w Piaskach-Marysinie znajduje się pomnik z napisem: Cześć poległym bohaterom w wojnie światowej 1914-18. Inicjatorem powstania pomnika i fundatorem był ówczesny kapelan w Marysinie o. Maternus Homolay – były kapitan węgierskich honwedów. Pomnik odsłonięto prawdopodobnie w roku 1930.

piaski005

Piaski - Marysin

Na budynku dawnego szpitala w Piaskach-Marysinie znajduje się tablica upamiętniająca działający tu w roku 1945 oddział radzieckiego szpitala polowego. Tablicę odsłonięto 4 listopada 1986 roku. Jej pełny tekst brzmi: Tu mieścił się w 1945 roku jeden z oddziałów radzieckiego szpitala polowego. Cześć pamięci żołnierzy Armii Radzieckiej zmarłych daleko od rodzinnych stron z ran odniesionych w walce o wolność Polski.

piaski006

Strzelce Wielkie

Zbiorowa mogiła 7 powstańców wielkopolskich poległych pod Lesznem w 1919 roku. Na płycie widnieją nazwiska: Stanisława Rybackiego, Antoniego Wielgosza, Władysława Cybulskiego, Ignacego Komorniczaka, Walentego Kaźmierczaka, Franciszka Busza i Walentego Gały. Mogiła znajduje się na cmentarzu parafialnym.

Gmina Pogorzela

pogorzela001

Bułaków

Obelisk wzniesiony przez mieszkańców wsi Bułaków, Kaczagórka, Małgów w hołdzie poległym w wojnie obronnej 1939 roku. Na tablicy widnieją nazwiska: Franciszka Konarczaka, Szczepana Kempy, Andrzeja Szymczaka, Józefa Niewiady, Andrzeja Gruchociaka, Stanisława Wytrzyszczaka, Czesława Bzodka, Franciszka Gruchociaka, Andrzeja Kubiaka, Józefa Spychały, Piotra Klonowskiego. Pomnik znajduje się na terenie Szkoły Podstawowej w Bułakowie. Uroczystego odsłonięcia dokonano 9 maja 1982 roku.

pogorzela002

Pogorzela

Tablica pamiątkowa ku czci ofiar II wojny światowej z napisem: Nigdy więcej wojny. W hołdzie żołnierzom polskim, więźniom i członkom ruchu oporu, ofiarom najazdu hitlerowskiego na Polskę w XXV rocznicę powstania Ludowego Wojska Polskiego Społeczeństwo Ziemi Pogorzelskiej. Tablica umiejscowiona jest na ścianie ratusza, a odsłonięto ją 2 lutego 1969 roku.

pogorzela003

Pogorzela

Na budynku mieszkalnym przy ul. Kotkowiaka 12 umieszczona jest tablica upamiętniająca wymarsz kompanii pogorzelskiej powstańców wielkopolskich. Tekst głosi: 3 stycznia 1919 roku z tego domu wyruszyła kompania Powstańców Wielkopolskich do boju o wolność Ojczyzny. Tablicę odsłonięto 18 stycznia 1959 roku. Ufundowało ją społeczeństwo miasta i gminy Pogorzela oraz miejscowi kombatanci.

pogorzela004

Pogorzela

Pomnik ku czci powstańców wielkopolskich. Na żeliwnej tablicy widnieje napis: Na cześć i chwałę bohaterskim uczestnikom Powstania Wielkopolskiego za wolność i Ojczyznę. Pomnik usytuowany jest w południowo-wschodniej części rynku. Wzniesiony przez społeczeństwo miasta i gminy Pogorzela. Uroczystego odsłonięcia dokonano 9 maja 1990 roku. W latach 1924-1939 w tym miejscu stał okazały pomnik, który został zniszczony w pierwszych tygodniach okupacji przez hitlerowców.

pogorzela005

Pogorzela

Na cmentarzu katolickim znajduje się mogiła trzech studentów, zamordowanych przez hitlerowców. Na granitowej płycie wyryto napis: Tu spoczywają trzej nieznani studenci zamordowani przez hitlerowców w X 1939 roku. Nie można ustalić daty wzniesienia obelisku i fundatora.

pogorzela006

Pogorzela

Na cmentarzu parafialnym znajduje się zbiorowa mogiła powstańców wielkopolskich i poległych w wojnie polsko-bolszewickiej. Na tablicy widnieją nazwiska 15 osób: Stanisława Kotkowiaka, Stanisława Kulskiego, Stanisława Walczaka, Czesława Pelińskiego, Ludwika Nowaka, Michała Szynalskiego, Wacława Roszczaka, Mieczysława Foltynowicza, Bronisława Krystkowiaka, Józefa Sierszulskiego, Jana Jendrka, Władysława Matyklasińskiego, Józefa Andrzejaka, Tomasza Jańczaka, Czesława Figaszewskiego. Pierwszy pomnik, odsłonięty 12 października 1924 roku, ufundowało Towarzystwo Powstańców i Wojaków, a. kolejny, odremontowany, odsłonięto 19 stycznia 1958 roku.

Gmina Poniec

poniec001

Poniec

Na frontowej ścianie ratusza w 1959 roku odsłonięto w hołdzie powstańcom wielkopolskim tablicę pamiątkową napisem: Żołnierzom baonu ponieckiego powstania wielkopolskiego 1918-1919 w hołdzie obywatele miasta i okolicy. Inicjatorami jej powstania był ówczesny Związek Bojowników o Wolność i Demokrację Koło Poniec.

poniec002

Poniec

Na frontowej ścianie ratusza w 1959 roku odsłonięto w hołdzie powstańcom wielkopolskim tablicę pamiątkową napisem: Żołnierzom baonu ponieckiego powstania wielkopolskiego 1918-1919 w hołdzie obywatele miasta i okolicy. Inicjatorami jej powstania był ówczesny Związek Bojowników o Wolność i Demokrację Koło Poniec.

poniec003

Poniec

Przed budynkiem posterunku policji od roku 1966 stoi kamień z tablicą, na której wyryto napis: W hołdzie powstańcom wlkp. 1918-1919. Kamień ustawiono z inicjatywy ówczesnego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację Koło Poniec.

poniec004

Poniec

W roku 2002 na ścianie gmachu Gimnazjum w Poniecu umieszczono tablicę ku czci Bernarda Śliwińskiego. Wyryty na niej napis głosi: Ppłk dr Bernardowi Śliwińskiemu dowódcy oddziału Grupy „Leszno” w powstaniu wlkp. 1918/19 społeczność gimnazjum.

poniec005

Poniec

Przy drodze polnej z Janiszewa do Waszkowa stoi duży kamień polny, upamiętniający śmierć powstańca Józefa Kusza. Postawiono go tutaj w roku 1946 z inicjatywy ówczesnego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację Koło Poniec.

poniec006

Poniec

Przy drodze z Ponieca do Miechcina ustawiono w roku 1946 duży kamień polny, upamiętniający śmieć powstańca wielkopolskiego Jana Drożdżyńskiego. Inicjatorem był ówczesny Związek Bojowników o Wolność i Demokrację Koło Poniec.

poniec007

Poniec

Na cmentarzu parafialnym znajduje się wspólna mogiła 3 powstańców wielkopolskich: Jana Drożdżyńskiego, Józefa Kusza i Andrzeja Piosika, którzy polegli w okolicach Ponieca w roku 1919. Na grobie okazały pomnik odbudowany z inicjatywy społeczeństwa Ponieca w roku 1946 (pierwszy został wzniesiony w 1923 roku, a zniszczony przez hitlerowców w 1940 roku). Na pomniku widnieje napis: Za wolność bohaterom.

poniec008

Poniec

Obok Domu Strażaka przy ul. Marszałka Focha w 1994 roku odsłonięto pomnik w hołdzie obrońcom Ojczyzny z 1939 roku. Na płycie przytwierdzonej do kamienia wyryto napis: W hołdzie obrońcom Ojczyzny we wrześniu 1939 roku w 55 rocznicę napaści Niemiec na Polskę mieszkańcy miasta i gminy Poniec.

poniec009

Poniec

Na południowej ścianie ratusza wisi okazała tablica ku czci rozstrzelanym 21 października 1939 roku 3 Polakom. Zginęli wówczas: Władysław Grześkowiak, Antoni Jokś i Franciszek Skrzypczak. Miejsce egzekucji upamiętniono w 1951 roku z inicjatywy ówczesnego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację Koło Poniec. Nową tablicę zawieszono w tym samym miejscu w roku 1990.

poniec010

Poniec

Na cmentarzu parafialnym znajduje się zbiorowa mogiła 3 rozstrzelanych 21 października 1939 roku. Tablicę na mogile z wyrytymi nazwiskami poległych umieszczono w roku 1952 z inicjatywy ówczesnego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację Koło Poniec.

Skip to content